Veilig-fietsen-beleid
Samen veilig uit, samen veilig thuis
FietsFriezen heeft (ook) als doel om samen beter te leren fietsen. Als we in clubverband fietsen, hanteren we een aantal regels. Die zijn er voor leuke, uitdagende, duidelijke en bovenal veilige ritten: niet alleen voor jou, maar ook voor je medefietsers en andere weggebruikers.
47 regels in 6 thema's: het weer, het verkeer, materiaal, groepsrijden, niveau en respect & sociale veiligheid.
Respecteer het weer
Goed voorbereid op pad, wat de lucht ook doet.
Thema 1 · regel 1 t/m 5
#1 Check de voorspellingen
Een clubrit kan afgelast worden in verband met het weer. FietsFriezen volgt hierbij een weerprotocol, en dat is simpel: bij een door het KNMI afgegeven weeralarm (code geel, oranje of rood) fietsen we niet in clubverband.
We gebruiken de weerwaarschuwingen van het KNMI voor Friesland. Houd Cyql in de gaten wanneer slecht weer dreigt; een clubrit kan nog vlak van tevoren worden afgelast.
#2 Bevroren kan je niet fietsen
Pas je kleding altijd aan de weersomstandigheden aan.
- Regen: trek je regenjasje aan of heb het in ieder geval bij je. Denk ook aan waterdichte (over)schoenen.
- Harde of koude wind: zorg voor een extra windstopper. Bekijk de Fietsfriezen-kleding en ga lekker shoppen!
- Kou: voldoende laagjes, arm- en beenstukken, lange broek, handschoenen, buff en overschoenen. Een laagje te veel kun je uittrekken; met te weinig laagjes eindig je onderkoeld thuis.
#3 Drink nooit met mate
Tijdens het fietsen verbrand je veel energie. Zorg daarom altijd voor voldoende eten en drinken, bij warm én bij koud weer. Te weinig bij je en dreigt de hongerklop? Vraag je groepsgenoten om een reepje of gelletje. Bij een hongerklop is niemand uit de groep gebaat.
Hongerklop is een wielerterm voor een plotseling glycogeentekort: je komt 'de man met de hamer' tegen en kunt niet meer (maximaal) presteren.
#4 Klaar voor het seizoen: pas ook je fiets aan
Wordt het 's avonds vroeg donker? Neem dan fietslampjes mee naar de clubritten op dinsdagavond.
Met stevigere banden in de winter rijd je minder snel lek en hoef je niet met koude handen een band te vervangen terwijl de groep kleumend wacht. Pomp bij nat weer je banden wat minder hard op, en spoel je fiets af met koud water als je door pekel of zout bent gereden.
#5 Nat = glad
Pas je rijstijl aan bij nat of glad wegdek: voorzichtig in de bochten, eerder en niet abrupt remmen en geen abrupte stuurbewegingen. Pomp je banden minder hard op dan bij droog wegdek.
Ook blaadjes, witte lijnen, rails, veeroosters, losse kiezels, zand en modder kunnen glad zijn. Stuur bochten dan voorzichtig in!
Wees een heer (of dame) in het verkeer
We zijn te gast op de weg. Zo gedragen we ons ook.
Thema 2 · regel 6 t/m 15
#6 Houd je aan de verkeersregels
Tijdens het fietsen met FietsFriezen houden wij ons aan de normale verkeersregels. Hierop worden géén uitzonderingen gemaakt.
Wij rijden niet door rood licht. Springt het licht op oranje als de groep aankomt, dan stopt de hele groep. Waar een fietspad is, gebruiken we dat ook.
#7 Tijdens het fietsen heeft de wegkapitein altijd gelijk, zo niet, dan toch
Punt uit!
#8 We gaan géén discussie aan met andere weggebruikers
Wij gedragen ons sociaal in het verkeer en gaan géén discussies aan met andere weggebruikers. Ook als zij de discussie zoeken, zijn wij verstandig en vervolgen we onze weg. Als het moet, doet de wegkapitein het woord namens de groep.
#9 Racen doe je op een racebaan
Tijdens clubritten hoef je alleen van jezelf te winnen; de openbare weg is geen racebaan. Wil je wedstrijden rijden, vraag de wegkapitein dan waar en hoe dat kan. De wegkapitein houdt in de route rekening met een geschikte plek voor trainingsoefeningen, ook als er gekoerst wordt.
#10 Dankjewel is gratis
Geeft iemand ons voorrang of gaat iemand voor ons opzij? Een dankjewel of opgestoken hand is zo gedaan. Doe dat dan ook.
#11 Te veel ritsen bestaat niet
We ritsen wanneer het veiliger is om op één lijn te fietsen, zodat tegemoetkomend of achteropkomend verkeer makkelijk kan passeren. De fietser links (buitenkant) voegt in achter de fietser rechts (binnenkant). De eerste renners zetten aan, zodat er voor iedereen ruimte ontstaat.
Ritsen: wijsvinger verticaal in de lucht. Opheffen: wijs- en middelvinger in de lucht.
#12 Rustig in- en uitfietsen
We vertrekken rustig vanaf de startlocatie (meestal het dorpsplein in Goutum) en komen ook rustig de stad weer in. Binnen een dorpskern of stadscentrum fietsen we niet harder dan 30 km/u.
#13 Zorg dat niemand 'm ziet, maar vergeet je fietsbel niet
Niet mooi, wel functioneel en veilig. Dus zet die fietsbel ook op je racefiets.
#14 In Nederland rijden we rechts
Houd altijd je eigen weghelft. Onze plek is rechts op de weg; we fietsen niet in een hele waaier. Als het verkeersbeeld het toelaat, is een halve waaier toegestaan: de groep blijft rechts van het midden en houdt te allen tijde rekening met ander verkeer door tijdig te anticiperen.
#15 We laten geen afval achter
We respecteren de omgeving waarin we fietsen. Wat je meeneemt, neem je ook weer mee terug, ook langzaam verterend fruitafval zoals bananenschillen. Band gewisseld? Dan gaan de oude binnenband en een leeg patroon mee naar huis (of naar de dichtstbijzijnde afvalbak).
Materiaal
Een veilige rit begint thuis, bij een fiets en uitrusting die op orde zijn.
Thema 3 · regel 16 t/m 25
#16 Fietsen bij FietsFriezen doe je op een racefiets
Géén mountainbikes, stadsfietsen, e-bikes of tijdritsturen bij FietsFriezen: wij fietsen op een racefiets (wielrenfiets). Uitzondering: bij gravelritten is een MTB ook toegestaan.
#17 The bike comes first
We houden van onze fiets alsof het onze baby is, of eigenlijk nog meer. Slecht onderhoud levert gevaarlijke situaties op voor jezelf en anderen. Zorg voor banden met voldoende profiel en goed afgestelde remmen, en vervang tijdig je remblokjes, ketting, cassette, voorbladen en lagers. Dat voorkomt ongelukken!
#18 Helmpje op
We gaan niet op pad zonder helm. Punt.
#19 Zien en gezien worden
Bij clubritten en evenementen waaraan FietsFriezen als vereniging deelneemt, dragen leden het meest recente officiële clubtenue. Hetzelfde tenue vergroot de zichtbaarheid, herkenbaarheid en uitstraling van de club en draagt bij aan de veiligheid van de groep.
Fietsen we in het donker? Lampjes mee, voor- en achterlicht!
#20 Stuurdoppen zijn verplicht
Een gat in het uiteinde van je stuur is lelijk én gevaarlijk. Bij een valpartij zorgen de doppen ervoor dat je stuur geen moordwapen wordt. Eén kwijt? Vraag even rond, er is altijd wel iemand met een reserve (of loop langs bij de fietsenwinkel).
#21 Pootjes van de bril horen over de helm
Esthetiek en veiligheid gaan hier samen. Als je valt, wil je liever dat je bril afvliegt dan dat hij in je hoofd wordt gedrukt. En als je fietst, wil je er mooi uitzien. Twee overduidelijke redenen om de pootjes over de bandjes van je helm te dragen.
#22 Check je buitenband en zorg dat je je band kunt verwisselen
Buitenbanden hebben niet het eeuwige leven: check ze regelmatig (vaak zit er een slijtagemarkering op) en vervang ze tijdig. Zorg dat jij niet degene bent voor wie de groep vier keer moet stoppen.
Heb altijd 2 binnenbanden (met voldoende ventiellengte), een pompje of CO2-patroon en het juiste materiaal om je wiel eruit te halen bij je. Dat scheelt wachttijd en bevroren vingers in de winter!
#23 Zet je ICE-gegevens in je telefoon
Mocht er onverhoopt iets met je gebeuren, dan willen we contact kunnen leggen met een van je dierbaren. Het begint met een noodnummer in je profiel in Cyql. Dringend advies: zet ook ICE-gegevens in je telefoon. Die zijn te bekijken zonder je telefoon te ontgrendelen.
#24 Schoenplaatjes en pedalen moeten op orde zijn
Rarara, het kraakt en het is irritant? Juist: versleten schoenplaatjes. Vervang ze tijdig en zorg dat je pedalen in orde zijn. Niks pijnlijker (letterlijk en figuurlijk) dan misklikken bij het wegrijden of losschieten uit je pedaal in een volle sprint.
#25 Remmen moeten goed zijn
Remmen is angst, maar soms is het nodig als je stil wilt staan. Goede remblokken helpen, zeker bij nat weer. Is de markering op je remblokken niet meer zichtbaar? Vervangen! Bij schijfremmen kan een scherp piepend of schurend geluid ook een teken zijn. Een nieuw gebit is duurder dan een paar remblokjes.
Groepsrijden
Samen rijden is samen opletten. Zo blijft de groep compact, rustig en veilig.
Thema 4 · regel 26 t/m 37
#26 12 is genoeg en 2 breed zat
We fietsen in groepen van maximaal 12 personen en nooit meer dan twee naast elkaar. Ook bij 12 of minder mag een wegkapitein besluiten de groep te splitsen; dan wordt een tweede wegkapitein aangewezen. De ideale groepsgrootte vinden wij 6.
#27 Doordraaien
Bij FietsFriezen draaien we door via 'speed daten'. Een renner op de eerste rij geeft het teken (een draaiende beweging met opgestoken hand). De renner links op kop gaat naar rechts, terwijl de rechterrenner 1 à 2 slagen laat lopen ('stilvalt'). De linkerrenner van de tweede rij komt tegelijk op kop en de rest sluit aan. Achteraan gaat de renner rechts naar de linkerrij.
#28 Als we vallen, dan niet met z'n allen
Concentratie en focus zijn belangrijk. Probeer elke situatie sturend op te lossen! Knijp je vol in de remmen, dan moet de fietser achter je nog harder remmen, en die daarachter nóg harder. Vroeg of laat kan iemand niet meer op tijd reageren.
Val je onverhoopt toch? Houd je stuur goed vast; dat geeft minder kans op breuken.
#29 Signaleer als een heer (of als dame)
Binnen FietsFriezen gebruiken wij de volgende signalen:
- ‘Voor’ (rechterhand wapperen boven je hoofd): verkeer of obstakel aan de rechterkant van de weg
- ‘Tegen’ (linkerhand wapperen boven je hoofd): verkeer of obstakel aan de linkerkant van de weg
- ‘Paal’ of ‘Midden’ (naar het midden van de weg wijzen, langs je zij): obstakel op het midden van de weg
- ‘Achter’ (achterste rij roept naar voren): achteropkomend verkeer; bij veel lawaai het signaal doorgeven
- ‘Ritsen’ (één vinger omhoog boven je hoofd): op één lijn fietsen (rechts gaat voor). Twee vingers: weer 2 aan 2
- ‘Ho’ (vuist in de lucht): stoppen
- ‘Draaien’ (wijsvinger omhoog, draaiende beweging): de groep draait door via speed daten (regel #27)
#30 No half wheeling, please
Fiets achter je voorganger en laat je wiel niet overlappen met dat van je voorganger. Wijkt die plotseling uit, dan voorkom je zo vervelende valpartijen.
#31 Handel geleidelijk
Rem nooit abrupt en wijk nooit abrupt uit. Mis je een afslag? Dan rem je niet plotseling, maar rijd je door en keer je later om.
#32 Lijn houden
Niet slingeren maar rechtuit rijden. Ook in de bocht houd je je eigen lijn en wijk je niet naar buiten of binnen af.
#33 Rijd compact
Rijd dicht op het wiel van je voorganger en laat geen gaten vallen. Zo rijden we het efficiëntst en profiteer je het meest van je voorganger. Laat maximaal één stuurbreedte tussen jou en je buurman of buurvrouw.
#34 You never bike alone
FietsFriezen is een sociale toervereniging: na een lekke band of valpartij wachten we op elkaar. Rijd je voorop, kijk dan regelmatig om of de groep compleet is. Na bochten houden we even in (hergroeperen). Het tempo wordt bepaald door de zwakste van de groep. We laten niemand alleen en je fietst zelf ook niet alleen naar huis (Goutum/Leeuwarden). Samen uit, samen thuis.
#35 Statistieken zijn voor thuis
Thuis heb je tijd genoeg voor je snelheid, hartslag en Strava-segmenten. Tijdens de clubrit concentreer je je op het fietsen.
#36 Twee handen aan het stuur, tenzij je signaleert
Hobbels, drempels en putdeksels: houd altijd twee handen aan het stuur. Signaleren en eten of drinken moet kunnen, maar blijf ook dan goed op de weg letten. Durf je je stuur niet los te laten? Roep dan (hard genoeg) in plaats van jezelf in gevaar te brengen.
#37 Van achteruit roepen zorgt voor onrust
De eerste rij is de ogen van de groep: zij zien als eersten tegemoetkomend verkeer en potentiële gevaren, waarschuwen tijdig en bepalen hoe er gereageerd wordt (temporiseren geeft meer tijd!). Gaat iemand verderop met minder zicht ook signalen roepen, dan ontstaat onrust. Vertrouw je voorganger en anticipeer.
Komt het gevaar van achteren, dan waarschuwt de laatste rij. Bij veel wind of lawaai geven de middenfietsers het signaal door naar voren.
Niveau
Rijden op je eigen niveau is veiliger én leuker, voor jou en voor de groep.
Thema 5 · regel 38 t/m 46
#38 Een groepje lager is ook cool
Uit analyse blijkt dat een deel van de valpartijen te maken heeft met niet goed opletten of vermoeidheid. Fiets je in een groep die te snel is voor jouw niveau, dan rijd je op je tenen en vergroot je de kans op ongelukken. Bovendien stoort het de anderen in de groep.
Denk dus vóór de clubrit na over je vorm en kies de groep die past. Net ziek of geblesseerd geweest? Ga een groep lager.
#39 Feedback is een kadootje
We wijzen elkaar netjes en met respect op misstanden, ongeregeldheden of gebrekkig materiaal. Draag de regels samen uit en spreek elkaar erop aan. Veilig rijden is ieders verantwoordelijkheid en iedereen profiteert ervan. Sta open voor feedback en waardeer het.
#40 Niet lullen, maar fietsen
Te veel kletsen zorgt voor afleiding en kan tot ongelukken leiden. Bijkletsen is gezellig, maar blijf letten op de groep en het verkeer. Wordt er naar jouw zin te veel gepraat? Laat het weten.
#41 Niveau bestaat uit meer dan snelheid en kracht
Ook technische vaardigheden bepalen op welk niveau je kunt meerijden. Kun je conditioneel de gevorderden volgen maar durf je (nog) niet goed in een groep te fietsen? Dan ben je misschien nog niet toe aan een groep hoger.
#42 Wees flexibel in de groepskeuze, ook (juist!) als je onder je niveau rijdt
Kies je bewust voor een groep lager, pas je dan ook aan dat niveau aan. Ga niet laten zien hoe goed je bent en uit geen frustratie richting medefietsers omdat het te langzaam gaat; dan hoor je in een groep hoger. Frustraties en grote niveauverschillen kunnen we niet gebruiken als we veilig willen rijden.
Rustig rijden is ook een kunst. Je hoeft niet altijd volle bak te rijden om beter te worden, juist niet!
#43 De wegkapitein kan advies geven over de groepskeuze
En ook dan treedt regel #7 in werking.
#44 Deel (bijna-)incidenten met de wegkapitein
Waren er bijna-ongelukken of valpartijen tijdens een clubrit? Deel de details na de rit met de wegkapitein en bespreek het met de groep; elke rit eindigt met een evaluatiemoment. De wegkapitein kan het vastleggen in het incidentenlogboek van de club, zodat alle wegkapiteins ervan kunnen leren.
#45 Toch minder fit dan gedacht? Draai sneller door als je op kop rijdt
Voel je dat je minder fit bent dan je dacht? Overschat jezelf niet: doe een korte beurt op kop of blijf in het wiel. Hoe fitter iedereen bij de finish komt, hoe kleiner de kans op ongelukken. Ga slim om met je krachten.
#46 Iedereen heeft weleens een off-day
Volg dan het niveau van de groep en laat je meesleuren. Laat je niet te snel kisten: van doorbijten word je beter. We willen de groepen bij elkaar houden; wie te snel opgeeft, zorgt voor discussie en een dilemma voor de wegkapitein.
Kun je echt niet harder, dan past de groep het tempo aan. Maar tot die tijd: niet lullen maar trappen.
Respect & sociale veiligheid
#47 Vertrouwenspersoon
FietsFriezen vindt een veilige, respectvolle en plezierige verenigingscultuur belangrijk. Daarom heeft de vereniging een onafhankelijke vertrouwenspersoon. Je kunt daar terecht voor een vertrouwelijk gesprek over ongewenst gedrag, pesten, intimidatie, discriminatie, agressie, grensoverschrijdend gedrag, integriteitskwesties of andere persoonlijke zorgen die met de vereniging te maken hebben.
Ook als je iets niet of moeilijk met een bestuurslid kunt of wilt bespreken, is de vertrouwenspersoon een laagdrempelig aanspreekpunt: een luisterend oor, die meedenkt over vervolgstappen en gesprekken vertrouwelijk behandelt.
Op de pagina Vertrouwenspersoon lees je wie dat is en hoe je hem of haar bereikt.
Vragen over deze regels?
Spreek je wegkapitein aan tijdens of na de rit, of neem contact op met het bestuur.
Feedback is een kadootje (regel #39)! Samen zorgen we voor veilige, leuke ritten.